Najpierw ustal zakres ryzyka
WIOŚ może prowadzić kontrole planowe i pozaplanowe. Tryb, zawiadomienie oraz czas kontroli zależą od podstawy prawnej i okoliczności; istnieją wyjątki od zasad właściwych kontroli działalności gospodarczej. Dlatego po otrzymaniu pisma lub przybyciu inspektorów trzeba zweryfikować upoważnienie, tożsamość kontrolujących i wskazany zakres.
Pakiet gotowości kontrolnej
| Obszar | Dokumenty i dowody |
| Formalny | decyzje, pozwolenia, zgłoszenia, wpisy, pełnomocnictwa |
| Odpady | klasyfikacja, KEO, KPO, magazynowanie, umowy, sprawozdania BDO |
| Powietrze | źródła emisji, pomiary, obliczenia, KOBiZE, opłaty |
| Woda i ścieki | pozwolenia, pomiary, wyniki, umowy, ewidencja poboru i zrzutu |
| Operacje | instrukcje, przeglądy, awarie, szkolenia, fotografie stanu instalacji |
Organizacja dnia kontroli
- wyznacz koordynatora oraz zastępcę;
- prowadź rejestr żądanych i przekazanych dokumentów;
- odpowiadaj zgodnie z zakresem pytania, na podstawie sprawdzonych danych;
- zapewnij obecność osób znających proces i instalacje;
- zabezpiecz możliwość wykonania kopii i eksportów z systemów;
- zapisuj ustalenia, pobrane próbki i oględziny.
Protokół i działania po kontroli
Protokół należy przeczytać w całości, porównać z dokumentami i ustaleniami oraz pilnować terminów przewidzianych na zastrzeżenia lub wyjaśnienia. Sam podpis nie powinien zastępować analizy. Po kontroli warto utworzyć plan działań: niezgodność, przyczyna, działanie, właściciel, termin i dowód zamknięcia.
Typowe luki
- decyzja nie odpowiada aktualnej instalacji;
- masy w KPO, ewidencji i sprawozdaniu nie uzgadniają się;
- miejsce magazynowania odpadów nie odpowiada dokumentacji;
- brakuje dowodu terminowego pomiaru lub przeglądu;
- raport KOBiZE nie obejmuje wszystkich źródeł;
- pracownicy wskazują różne zasady postępowania awaryjnego.
Próba generalna
Najskuteczniejszym przygotowaniem jest audyt próbny: losowy wybór kilku zapisów z ostatnich miesięcy, przejście ich od dokumentu do miejsca w zakładzie i sprawdzenie, czy dane są spójne. To szybko ujawnia problemy, których nie widać w samym segregatorze.
Podstawa prawna i źródła urzędowe
Źródła zweryfikowane na dzień aktualizacji. Przy stosowaniu przepisów do konkretnego zakładu trzeba uwzględnić jego role, procesy, decyzje i rodzaje odpadów lub opakowań.